با htop مصرف CPU، رم و فرآیندهای سرور لینوکسی را در لحظه بررسی کنید. آموزش نصب و کلیدهای میانبر کاربردی htop.

مانیتورینگ منابع سرور با htop

وقتی سروری کند می‌شود، اولین سوالی که باید بپرسید این است: «کدام فرآیند منابع را می‌خورد؟» htop یکی از بهترین ابزارهای خط فرمان برای پاسخ سریع و بصری به این سوال است.

نصب htop

sudo apt update
sudo apt install htop

سپس با تایپ htop اجرا کنید.

خواندن صفحه htop

  • نوارهای بالای صفحه: مصرف هر هسته CPU و میزان استفاده از رم و Swap را به‌صورت زنده نشان می‌دهند.
  • لیست فرآیندها: هر پروسه در حال اجرا با درصد مصرف CPU و RAM آن به‌ترتیب نمایش داده می‌شود؛ می‌توانید با کلیک روی ستون‌ها ترتیب را عوض کنید.
  • ستون TIME+: نشان می‌دهد یک فرآیند چقدر زمان CPU مصرف کرده — مفید برای پیدا کردن پروسه‌هایی که به‌طور غیرمنتظره طولانی اجرا شده‌اند.

کلیدهای میانبر پرکاربرد

  • F6 — مرتب‌سازی بر اساس ستون دلخواه (مثلاً CPU% یا MEM%)
  • F9 — کشتن (Kill) یک فرآیند انتخاب‌شده
  • F5 — نمایش درختی فرآیندها (Tree View) برای دیدن رابطه والد-فرزند پروسه‌ها
  • / — جست‌وجوی یک فرآیند خاص با نام

htop در برابر top

top ابزار پیش‌فرض و همیشه در دسترس در تقریباً همه توزیع‌های لینوکس است، اما رابط متنی ساده و کمتر تعاملی دارد. htop همان اطلاعات را رنگی، خواناتر و با امکان اسکرول و کلیک ارائه می‌دهد؛ برای عیب‌یابی روزمره معمولاً انتخاب راحت‌تری است.

چه زمانی باید نگران باشیم؟

اگر مصرف CPU مداوم نزدیک ۱۰۰٪ است یا Swap به‌طور مداوم در حال استفاده است (یعنی رم فیزیکی کم آورده)، زمان بررسی دقیق‌تر یا ارتقای منابع رسیده. برای عیب‌یابی کامل‌تر مشکلات کندی، به راهنمای عیب‌یابی کندی VPS مراجعه کنید.

اگر مرتب با کمبود منابع مواجه می‌شوید، شاید زمان ارتقای سرور مجازی به پلن قدرتمندتر رسیده باشد.